Een nieuwe schuur in de achtertuin, een dakkapel of uitbouw aan het huis van de buren? Soms rijst de vraag of hiervoor wel een vergunning is aangevraagd. Bouwen zonder de juiste vergunning kan leiden tot handhaving, boetes of zelfs sloop. Als buur kun je hier melding van maken, maar ga je te snel naar de gemeente dan verslechter je mogelijk de buurtrelatie onnodig.
Te lang wachten is ook geen optie: hoe langer je wacht, hoe moeilijker handhaving wordt. De kunst is om stap voor stap te werk te gaan voor bouwen zonder vergunning melden. Zo zorg je ervoor dat je als buur je rechten beschermt zonder direct voor een oorlog in de straat te zorgen.
Stap 1: Controleer of er werkelijk een vergunning nodig is
Niet elke uitbouw, schuur of dakkapel vraagt een vergunning. Ga naar het Omgevingsloket op omgevingswet.overheid.nl en vul het adres in. Je ziet direct of er een recente omgevingsvergunning is aangevraagd of verleend. Klopt er niets op het scherm met wat je in werkelijkheid ziet? Maak dan meteen schermafbeeldingen van je bevindingen. Deze screenshots vormen later cruciaal bewijs als je een melding doet.
Stap 2: Ga eerst het gesprek aan met je buren
Loop langs of bel aan voordat je handhaving inschakelt. Leg rustig uit wat je hebt gezien en vraag of er een vergunning voor is. Soms blijkt het bouwwerk vergunningsvrij te zijn: bijvoorbeeld een schutting tot 2 meter hoog of een aanbouw aan de achterzijde binnen 4 meter diepte. Open communicatie voorkomt onnodige ruzie en dure juridische procedures.
Stap 3: Leg alles schriftelijk vast bij onduidelijkheid
Krijg je ontwijkende antwoorden of geen duidelijkheid? Stuur dan een korte, zakelijke e-mail naar je buren. Benoem de datum van de werkzaamheden, beschrijf wat je hebt waargenomen en stel je vraag naar de vergunning. Met deze e-mail toon je later aan dat je de buren eerst een eerlijke kans hebt gegeven om uitleg te geven.
Stap 4: Dien een officieel handhavingsverzoek in
Blijft onduidelijkheid bestaan? Dan kun je een handhavingsverzoek indienen bij jouw gemeente. Gebruik het formulier “Melding bouw- of sloopwerk zonder vergunning” op de gemeentelijke website. Voeg alle verzamelde foto’s toe, vermeld datum en tijd van de waarnemingen en voeg de screenshots uit het Omgevingsloket bij. Hoe completer je dossier, hoe serieuzer de gemeente je melding neemt.
Stap 5: Volg de gemeentelijke procedure op
De gemeente moet binnen acht weken beslissen op jouw handhavingsverzoek. Handhaving kan verschillende vormen aannemen: de bouw stilleggen, een last onder dwangsom opleggen of eisen dat het bouwwerk wordt afgebroken of alsnog vergund. Reageert de gemeente niet binnen de gestelde termijn? Dan kun je een ingebrekestelling sturen en na twee weken direct naar de rechtbank stappen.
Balans tussen rechten en buurtrelaties
Als buur heb je het recht om illegale bouw te melden, maar ook de plicht om dit verstandig aan te pakken. Door eerst feiten te verzamelen, het gesprek aan te gaan en alles goed te documenteren, bescherm je zowel je eigen belangen als de buurtrelatie. Blijf altijd zakelijk en emotieloos communiceren. Zo voorkom je dat een bouwkwestie uitgroeit tot een jarenlange burenruzie.
Meer leren over juridische kwesties? Lees Juristenblog.nl.
